Gildebrief

Wij Burgenmeesteren, Schepenen en Raadt der Stadt Arnhem, doen conden en bekennen, uit desen openen brief voor Ons en Onse Nacomelingen, dat wij met goeden voorberaden met toedoen der samentlijke Gildemeesteren, tot nut en profijt Onses Ampts Onser Burgeren en Ingesetenen met de Doctoren, Medicnae en de Broederschap der Chirurgie over comen sijnde, en de denselven, geaccordeert, geconfirmeert ende belieft hebbens, Accordeerens, Confirmeerens ende believens kragt deses briefs tot Onsen wederseggen alle als sulke Puncten en Articulen als hierna, beschreven volgt

. - 1 - Als aanvankelijk, dat van nu voortaen niemant in desen Stadt en Schependoms signa sijn eijgen goeddunken voor Doctor in de Medicijnen sal mogen uitgeven nog die Practique van dien gebruiken, ten sij uit wettelijken en eerlijken getuijgenisse te bewijsen weerdiglijk in eenige accademie sijn Promotie van Doctorschap en die Privilegien daar annex sijnde vercregen te hebben ende in die kunst wel ervaarens te sijn, op straffe van ses goltgulden, so dikwils ijmant bevonden, worde sig daar inne te misgaan.

- 2 - Dat geene vreemdelingen, Quaksalvers of wat kunst sij mogten voorwenden, indese Stadt met haere Salven, Olien, Pulveren of diergelijke sullen moogen voorstaan of dieselve te vercoopen anders dan op Saturdagen en sulx nogtans ook niet dan, met voorweten en Consent van de Burgemeesteren in den tijt bij poenenvan vier goltguldens.

- 3 - Dat sodanige personen Consent als voren vercreegen hebbende, geen Olien, Pulveren of ijt diergelijke Sullen mogen vercopen om bij ijmant ingenomen te worden, als met voorweten van den Ordinaris Medicus bij poenen van vier goltguldens ende so sij luijden daar en boven ijmant ijtsingaeven, sonder voorweten en Consent van den Medicus voorst : Sullen daar van Arbitzalijken gestraft worden.

- 4 - Dat geen Operateurs die welke met approbaties van de Magistraet toegelaten sijn, eenige Operatie sullen mogen doen tensij sij sulx den Collegie der Chirurgie aendienen eene van den Gardianen in der tijt te ardonneren, die bijde Operatie sal sijn, dewelke ook voor sijn preesentie hebben sal eens schelling voor den gilden en eenen schelling voor den armen, op poene van tweegoltgulden so hier in anders gedaan wordens.

- 5 - Dat niemant in dese Stadt het hantwerk der Chirurgie sal toegelaeten sijn te Oefenen of Opene vensters te houden, te Verbinden, Aderen te lacten, te Scheeren, Tant te trecken, nog ijts anders dat tot den Ampts gehoort, te doen,alvorens sij die Burgerschap en het Gilt der Chirurgijns en Barbiers gewonnen en voldaen sal hebben, op verbeurte van vier goltguldens so duck en menigmaal daar tegen gedaan sal sijns.

- 6 - Wie den Chirurgijns Gilt winnen wil, sal die Broederschap hebbe te vertonensijnen Leerbrief, en dan die vraegen van 't examen te beantwoorden moeten inpreesentie eenes Ordinaris Medicis en den Samentlijke Gilde, en die proeve engeregtigheid voldoen, eer sij voor meester ontvangen of die kunste alhier van hen Geexcerceert sal mogen worden, welk examen bestaat in dese navolgende vragen, Een ondersoek van Anatomie in 't generaas. Hoeveel aderen in's Menschen lighaam mogen geopent worden, hoe hieten en waar sij leggen, item, of men ook artenen openen mag, ende in welke gebreekens. Welke wonden Doodelijk of quaet om te geneesen sijn. Hoeveel fractinen gemeenlijk gebeuren connen, en die breuken van een fractuur. Op hoeveel manieren die Oistelocatie geschieden connen en die tekenen van diens, ende hoe men weet dat het gerestaureert is en eenige diergelijke na den formulieren elke alle Chirurgijns behooren te weten. Die Proeve is dat hij twee Lancetten uit 't vuur gesmeedet sal bereijden, waarmede hij sal laeten ter gelegener occasie eenige aderen hem voorgestelt,als die Gardianen van 't Gilt sulx mogen eijssche, welke Lancetten als dan den Gardianen sullen vervallen sijn, dit geschiet sijnde sal hij den geregtigheid des Gilden betalen namelijk ses Daelders tot 30 Strs ende eenen halven Daeldervoor den armen, eenen lederen emmer, en die twee Gardianen in den tijt elk een Vlessche Rijnsche wijn, dog de comen van eenen Meester van 't Gilde sullen niet meer als drie Daelders gevens maar alle die andere puncten in haar geheel agtervolgens.

- 7 - Die Meester die het jongste in het Gilt gecomen is sal schuldig sijn het Gilt te bedienen en bij malcander te roepen, waneer dat het hem van de Gardianen wordt bevolen, en indien hij weijgert gesout sijnde sal hij ten behalve van 't Gilde verbeuren eener goltguldens.

- 8 - Geen Meester sal eenen Leerjongen aennemen of hij sal eerst het Gilt geven eenen daelder tot 30 Strs ende een halven Daelder voor den armen, op poenen van anderhalven Daelder den Gilden te verbeuren.

- 9 - Geen Meester sal te eeniger tijt eenige extripatie, eener voorneme laeten doen, of trepanatie of diergelijke groote Operatie, dan in het bijwesen der Medici en den twee Gardianen op poenen van ses goltgulden den Gilde te verbeuren.

- 10 - Alle Chirurgijns en Meesters van desen Gilde sullen schuldig en gehouden sijn op versoek van eenige patienten bij denselven te comen het sij een twee of meer in het Getal, en hem na vermogen te adviseeren, mits genietende voor Visite of comparite elks vijf Strs: en sal den Patienten vrij staan te neemen, sodaenige Chirurgijn of Meester als hem, believen sal, en daar van ook, van tijt tot tijt te veranderen na haer goeddunken, wel verstaen de nogtans dat een ijder van sijne gedaene Cure en moeijte behoorlijk sal betaalt en geconsenteert worden.

- 11 - Wat voor gequeste patienten den Chirurgijns sullen aancomen Sullen deselve gehouden, wesen eene van de Burgemeesteren in den tijt voort na 't eerste verband aen te brengen, op poene van vier goltgulden telkens te verbeuren alscoutrarie sal bevonden worden.

- 12 - De peijnen en breuken hier voorgestelt en Specialijk den Gilde voorst: gereserveert sullen staen en comen een derde deel voor den Gilde, een derden deel voor de Stadt van Arnhem, een derden deel voor den armen, alles sonder arglist, in oirconde der waarheit hebben wij Burgemeesteren, Schepenen en Raadt Onser Stadt groote segul onder aan desen brief doen hangen, gegeven in 't jaar Onses Heeren 1620 den 22 April.

Getekend J.H Verstegen Secretaris.